Regulacja stablecoinów 2026: ustawa GENIUS, MiCA i zasady globalne
Przez około pół dekady po kontrowersjach wokół Libry z 2019 roku, regulacja stablecoinów w Stanach Zjednoczonych była tym, czego Kongres nie mógł zrobić. Dwie administracje prezydenckie, czterech sekretarzy skarbu i kilkanaście przesłuchań w komisjach przyniosły raporty, zarządzenia wykonawcze i projekty ustaw, ale nic nie miało mocy ustawowej. Sytuacja zmieniła się wraz z jednym podpisem złożonym 18 lipca 2025 roku, kiedy prezydent Trump podpisał ustawę GENIUS Act, nadając Stanom Zjednoczonym pierwsze federalne ramy prawne dotyczące kryptowalut. Przepisy MiCA Title III i Title IV Unii Europejskiej obowiązują już od 30 czerwca 2024 r., brytyjski FCA sfinalizował ramy, które wejdą w życie 25 października 2027 r., a rozporządzenie Hong Kongu dotyczące stablecoinów weszło w życie 1 sierpnia 2025 r. Do kwietnia 2026 r. całkowita kapitalizacja rynku stablecoinów przekroczyła 320 mld USD, z czego USDT wyniosła 188 mld USD, a USDC około 78 mld USD, a sekretarz skarbu Scott Bessent prognozuje, że do 2030 r. segment ten osiągnie 3,7 bln USD, jeśli nowe przepisy się utrzymają. Prawdziwym scenariuszem roku 2025 jest przejście od bierności regulacyjnej do skoordynowanych systemów; poszczególne przepisy, choć ważne, wynikają z tego jednego faktu politycznego.
Cień TerraUSD, który napisał te prawa
Każda omawiana tu struktura reaguje na pojedyncze zdarzenie. Załamanie TerraUSD w maju 2022 roku zniweczyło kapitalizację rynkową UST i LUNA o około 45 miliardów dolarów w ciągu tygodnia, po tym jak gwałtowny wzrost cen na Protokole Anchor ujawnił kruchość algorytmicznego powiązania. Sekretarz Skarbu Janet Yellen powołała się na zeznania z maja 2022 roku jako dowód na to, że stablecoiny wymagają regulacji federalnych. Argument ten trwał trzy lata, zanim powstał statut. Następnie, w każdej głównej jurysdykcji, powstał jeden.
Ustawa GENIUS: czego właściwie wymaga
Ustawa Guiding and Establishing National Innovation for US Stablecoins Act, S.1582, jest najważniejszą amerykańską ustawą dotyczącą kryptowalut od czasu rozszerzenia ustawy Bank Secrecy Act na dostawców usług aktywów wirtualnych. Została ona zatwierdzona przez Senat 17 czerwca 2025 r., przez Izbę Reprezentantów 17 lipca, a podpisana 18 lipca. Stworzone przez nią ramy są bardziej konserwatywne niż te, o które wnioskował sektor kryptowalut: brak zysku dla posiadaczy stablecoinów, pełny zakres ustawy Bank Secrecy Act oraz ograniczenie uprawnień do rezerw do gotówki i najbezpieczniejszego rynku obligacji skarbowych. Najważniejszym elementem ustawy o stablecoinach nie były jednak przepisy dotyczące rezerw. Było to wyraźne usunięcie stablecoina płatniczego z klasyfikacji papierów wartościowych i towarów, co położyło kres wieloletnim niejasnościom, które paraliżowały emitentów powiązanych z bankami.
Dozwolona emisja na mocy Ustawy przebiega w trzech trybach dla każdego emitenta stablecoina płatniczego. Pierwszym jest spółka zależna ubezpieczonej instytucji depozytowej, nadzorowana przez główny federalny regulator stablecoinów płatniczych jej banku macierzystego. Drugim jest federalny kwalifikowany emitent stablecoinów płatniczych, podmiot niebędący bankiem, posiadający zezwolenie Urzędu Kontrolera Waluty (Office of the Comptroller of the Currency). Trzecim jest stanowy kwalifikowany emitent stablecoinów płatniczych; stanowi kwalifikowani emitenci stablecoinów płatniczych działają pod nadzorem stanowego regulatora stablecoinów płatniczych i zgodnie z systemem stanowym, który OCC certyfikuje jako zasadniczo podobny do federalnego. Niebankowy emitent stablecoinów płatniczych w trybie federalnym jest weryfikowany przez Komitet ds. Przeglądu Certyfikacji Stablecoinów, powołany na mocy Ustawy. Federalny/stanowy limit emisji stablecoinów płatniczych wynosi 10 miliardów dolarów w niespłaconych stablecoinach płatniczych. Poniżej tej kwoty emitent może wybrać system stanowy; powyżej tej kwoty, przejście pod nadzór federalny jest obowiązkowe. Emitenci stablecoinów muszą utrzymywać rezerwy równe 100% wyemitowanych stablecoinów płatniczych na wydzielonych rachunkach. Kwalifikujące się aktywa są wąskie: dolary amerykańskie w bankach ubezpieczonych, bony skarbowe z terminem zapadalności 93 dni lub krótszym, transakcje odwrotnego repo obligacji skarbowych oraz rządowe fundusze rynku pieniężnego. Miesięczne ujawnianie rezerw jest obowiązkowe, a emitenci o wartości powyżej 50 miliardów dolarów składają roczne audytowane sprawozdania finansowe. Posiadacze stablecoinów płatniczych mają wyższą pozycję niż wszyscy inni wierzyciele w przypadku upadłości. Ustawa wymaga również, aby emitenci mogli zająć, zamrozić lub spalić tokeny na mocy nakazu sądowego.
Skarb Państwa proponuje przepisy wdrażające ustawę GENIUS
Federalne agencje bankowe mają 18 miesięcy od wejścia ustawy w życie na opracowanie przepisów, które wdrożą ustawę, a wdrożenie ustawy GENIUS jest obecnie najbardziej aktywnym elementem procesu legislacyjnego w sektorze finansowym w USA w 2026 roku. Biuro Kontrolera Waluty (Office of the Comptroller of the Currency) opublikowało w marcu 2026 roku projekt przepisów obejmujący standardy dotyczące wydawania zezwoleń, kapitału, płynności i nadzoru dla każdego emitenta dozwolonych stablecoinów płatniczych, który zdecyduje się na ścieżkę federalną. Proponowane przepisy wdrożyłyby federalne wymogi ustawy GENIUS. Minimalne limity kapitałowe na poziomie bankowym. Segregacja rezerw. Surowe wymogi dotyczące rezerw dozwolonych stablecoinów płatniczych. Badanie OCC w tym samym cyklu co bank krajowy. Ustawa wymaga od OCC działania w określonych terminach. Ostateczne przepisy w ciągu 18 miesięcy. Taki jest kalendarz ustawy GENIUS i dlatego rok 2026 jest tak aktywnym rokiem legislacyjnym. Ustawa GENIUS zapewnia bankom jedyną federalną ścieżkę emisji stablecoinów płatniczych. Ustawa GENIUS zezwala emitentom działającym na podstawie umów stanowych na równoległe działanie z aktywami o wartości poniżej 10 miliardów dolarów. Zgodnie z postanowieniami ustawy GENIUS, stablecoiny płatnicze muszą utrzymywać stabilną wartość w stosunku do dolara amerykańskiego. Rezerwy zabezpieczające stablecoina znajdują się na wąskiej liście aktywów wymienionej powyżej. Ustawa wymaga, aby każdy posiadacz stablecoina płatniczego mógł wykupić stablecoina płatniczego po cenie nominalnej na żądanie, a zasady dotyczące wykupu stablecoinów płatniczych i wykupu stablecoinów płatniczych w warunkach stresowych są kluczowe dla proponowanych ram. Emitenci stablecoinów muszą planować zarówno rutynowe, jak i kryzysowe przepływy wykupów. Każdy, kto chce wyemitować stablecoina płatniczego lub w inny sposób wyemitować stablecoiny w Stanach Zjednoczonych, musi modelować oba scenariusze. Ramy zostały zaprojektowane z myślą o scenariuszu, w którym może dojść do gwałtownego spadku stablecoina. W przypadku każdego stablecoina płatniczego emitowanego na dużą skalę oznacza to przeprowadzenie testów obciążeniowych ryzyka operacyjnego emitentów stablecoinów z wyprzedzeniem, a nie po fakcie. Ustawa GENIUS zabrania również wypłacania odsetek posiadaczom stablecoinów, co eliminuje lukę prawną, na której opierały się wcześniejsze projekty stablecoinów generujących dochód. Sieć ds. Egzekwowania Przestępstw Finansowych Departamentu Skarbu opublikowała w Rejestrze Federalnym w kwietniu 2026 roku towarzyszące ogłoszenie o proponowanym rozporządzeniu. Nagłówek: „Dozwolony emitent stablecoina płatniczego: Przeciwdziałanie praniu pieniędzy / Finansowaniu terroryzmu”. Ustawa ta obejmuje każdego dozwolonego emitenta stablecoina płatniczego przepisami ustawy o tajemnicy bankowej (Bank Secrecy Act) w zakresie monitorowania transakcji, kontroli sankcji, zgłaszania podejrzanych działań i identyfikacji klientów.
Departament Skarbu proponuje wielopoziomowe ramy regulacyjne dla stablecoinów płatniczych. Kwalifikowani emitenci stablecoinów płatniczych o wartości poniżej 10 miliardów dolarów składają sprawozdania do stanowego organu regulacyjnego i raportują zagregowane dane do OCC. Kwalifikowani emitenci o wartości powyżej 10 miliardów dolarów składają sprawozdania bezpośrednio do OCC i Rezerwy Federalnej, a minimalne limity kapitałowe są uzależnione od struktury rezerw emitenta i profilu ryzyka operacyjnego. Departament Skarbu i Sekretarz Skarbu zachowują również kontrolę nad zagranicznymi emitentami stablecoinów płatniczych, którzy starają się o dostęp do użytkowników z USA, poprzez ustalenie jurysdykcji porównywalnej, wyjaśnione w dalszej części tego przewodnika. Komentarze do obu zawiadomień o proponowanych przepisach zakończą się latem 2026 r., a ostateczne przepisy spodziewane są na początku 2027 r. Towarzysząca im ustawa CLARITY Act, która została uchwalona przez Izbę Reprezentantów w tym samym tygodniu co ustawa GENIUS, przyznaje jurysdykcję na rynku spot nad towarami cyfrowymi Komisji Handlu Konstytucyjnego (CFTC), pozostawiając GENIUS jako pierwszy filar (stablecoiny), a CLARITY jako drugi (struktura rynku). Prawo pierwszeństwa stanowego pozostaje najczęściej rozpatrywaną otwartą kwestią, ponieważ stanowe organy regulacyjne zachowują nadrzędną władzę poniżej 10 miliardów dolarów, podczas gdy federalne ramy dla stablecoinów płatniczych stosują jednolite zasady ujawniania informacji i rezerwy powyżej tej kwoty. Krótko mówiąc, prace nad wdrożeniem ustawy GENIUS Act będą dominować w polityce kryptowalutowej USA do 2027 roku, a zasady dotyczące produkowanych przez nią stablecoinów wyznaczą globalny punkt odniesienia dla emisji stablecoinów płatniczych.
Tytuł III i IV ustawy MiCA oraz limit 200 mln EUR
Najważniejszym przepisem MiCA dla ekonomii stablecoinów jest limit na stablecoiny niebędące walutą euro, używane jako środek płatniczy w Unii Europejskiej: 200 milionów euro dziennie LUB milion transakcji dziennie, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Limit ten jest funkcjonalnie zakazem przepływów detalicznych w dolarach amerykańskich – postrzeganym jako ostrożnościowy limit ryzyka systemowego. Zostanie on poddany testowi sądowemu na długo przed 2027 rokiem. Wszystko inne w systemie stablecoinów MiCA wynika z tego ograniczenia.
Rozporządzenie (UE) 2023/1114 wprowadziło przepisy dotyczące stablecoinów od 30 czerwca 2024 r. Tytuł III reguluje tokeny powiązane z aktywami (ART), które odnoszą się do wielu walut, towarów lub koszyka. Tytuł IV reguluje tokeny pieniądza elektronicznego (EMT), które odnoszą się do jednej waluty fiducjarnej i muszą być emitowane przez autoryzowaną instytucję kredytową lub instytucję pieniądza elektronicznego z licencją EMI. Rezerwy są przechowywane w autoryzowanych przez UE instytucjach kredytowych, zgodnie z surowymi przepisami dotyczącymi płynności i zabezpieczenia przed upadłością. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA) przyznaje status istotności na podstawie liczby użytkowników, wolumenu transakcji, kapitalizacji rynkowej lub działalności transgranicznej i przenosi nadzór z właściwych organów krajowych na Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EBA), który zapewnia wyższy poziom kapitału i sprawozdawczości. Okres przejściowy dla emitentów niespełniających wymogów kończy się 1 lipca 2026 r. Po tym terminie nieautoryzowani emitenci nie mogą legalnie oferować usług w Unii Europejskiej. Tether nie posiadał licencji EMI w żadnym państwie członkowskim na początku 2026 roku, dlatego większość platform w UE wycofała USDT z obrotu detalicznego w latach 2024 i 2025 lub ograniczyła go do klientów profesjonalnych. Platforma USDC Circle jest zgodna z przepisami EMT dzięki francuskiej autoryzacji EMI przyznanej w połowie 2024 roku.
Wielka Brytania, Singapur, Hongkong, Japonia: cztery różne zakłady
Cztery główne jurysdykcje azjatyckie i brytyjska dokonały strukturalnie odmiennych wyborów. System brytyjski, oparty na FSMA 2023, CP25/14 FCA oraz pozycjonowaniu Fazy 1 Ministerstwa Skarbu Jej Królewskiej Mości, wchodzi w życie 25 października 2027 r., co jest najnowszym harmonogramem wśród głównych jurysdykcji. Bank Anglii prowadzi równoległe konsultacje w sprawie systemowego nadzoru nad stablecoinami, które zakończyły się w lutym 2026 r. Singapurski Urząd Monetarny (Monetary Authority) sfinalizował swoje ramy dotyczące stablecoinów jednowalutowych w sierpniu 2023 r., które wejdą w życie od 2024 r., z podstawowym wymogiem kapitałowym w wysokości 1 miliona dolarów singapurskich plus 50% kosztów operacyjnych, ograniczonym do SGD lub powiązań z walutami G10. Rozporządzenie Hongkongu dotyczące stablecoinów, uchwalone w maju 2025 r. i obowiązujące od 1 sierpnia 2025 r., wymaga uzyskania licencji HKMA dla emitentów stablecoinów powiązanych z walutami fiducjarnymi z minimalnym kapitałem w wysokości 25 milionów HK$, a pierwsza grupa testowa przeszła na pełne licencjonowanie na początku 2026 r. Japonia zmieniła ustawę o usługach płatniczych w 2023 r., aby zezwolić na emisję elektronicznych instrumentów płatniczych przez banki powiernicze, a JPYC wyemitował swój pierwszy regulowany stablecoin 27 października 2025 r. w ramach architektury referencyjnej banku powierniczego Progmat Coin.
Różnorodność projektów jest sama w sobie kluczowa. Wielka Brytania jest najwolniejsza, ponieważ jest najbardziej ostrożna. Hongkong jest najbardziej otwarty, ponieważ może najwięcej zyskać na pozycjonowaniu. Singapur jest najbardziej konserwatywny, ponieważ MAS musi chronić swoją reputację. Japonia jest najbardziej instytucjonalna, ponieważ ścieżka banku powierniczego omija całą kwestię licencjonowania fintech. Żaden z nich nie jest klonem żadnego innego.
Algorytmiczne stablecoiny: regulowane do upadłego
Konsensus po wprowadzeniu Terra w głównych jurysdykcjach jest taki sam: algorytmiczne mechanizmy peg nie kwalifikują się do autoryzacji detalicznej. Ustawa GENIUS ogranicza definicję stablecoina płatniczego do instrumentów opartych na walutach fiducjarnych. Ustawa MiCA Title III wyraźnie wyklucza mechanizmy stabilizacji oparte wyłącznie na algorytmach. Singapur, Hongkong i Japonia ograniczają licencjonowanie do w pełni zarezerwowanych tokenów opartych na walutach fiducjarnych. Nadmiernie zabezpieczone projekty oparte na kryptowalutach, takie jak stale ewoluująca DAI, to jedyny obszar, gdzie prawdziwie nowe mechanizmy pozostają wykonalne pod względem regulacyjnym. Nawet tam droga do statusu „stabilnej monety płatniczej” jest zamknięta.
Transgraniczność i pytanie o znaczenie
Dźwignią geopolityczną w nowym systemie jest ustalenie przez Departament Skarbu „porównywalnej jurysdykcji”. Stablecoin emitowany za granicą może obsługiwać użytkowników w USA tylko wtedy, gdy Departament Skarbu stwierdzi, że ramy prawne kraju emitującego zapewniają porównywalną ochronę konsumentów. Oznaczenie MiCA jest odpowiednikiem europejskim: system EMT w walucie innej niż euro, który przekracza dzienny próg 200 mln EUR / 1 mln transakcji, zostaje wciągnięty do poziomu nadzorowanego przez EBA i podlega limitowi, który jest nakładany dodatkowo na wymogi licencyjne. Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (Financial Action Task Force) zaktualizowała swoje wytyczne dotyczące zasad podróżowania (Travel Rule) w czerwcu 2025 r., aby objąć nimi transfery stablecoinów między dostawcami usług aktywów wirtualnych, a Bank Rozrachunków Międzynarodowych (BIS) i Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) kontynuowały koordynację międzyjurysdykcyjną poprzez rekomendacje Rady Stabilności Finansowej dotyczące stablecoinów. Efektem strukturalnym jest to, że brak zgodności nie jest już problemem arbitrażu regulacyjnego. Jest to problem dostępności geograficznej – niepowodzenie jednego systemu oznacza całkowitą utratę rynku detalicznego w danym regionie. Emitent, który nie spełnia wymogów któregokolwiek z głównych reżimów, traci całkowicie dostęp do rynku detalicznego w danym regionie.
Emitent po emitencie w 2026 r.: kto się dostosował, a kto nie
Circle jest przygotowanym obecnym. USDC osiągnął 78 miliardów dolarów w obiegu, zakończył swoją ofertę publiczną na NYSE w czerwcu 2025 r., posiada jedyny najwyższy poziom zgodności EMT w UE dzięki francuskiej autoryzacji i jest domyślnym kandydatem do każdej integracji platformy płatniczej, która wymaga trwałości regulacyjnej. Zakład Circle: zgodność wszędzie tworzy fosę, której spóźnialscy nie mogą szybko zamknąć. Tether jest słoniem, którego nie da się zarezerwować. USDT pozostaje największym stablecoinem o wartości 188 miliardów dolarów. Jego pozycja w 2026 r. jest najbardziej rozdrobniona spośród wszystkich głównych emitentów. Niezgodność z MiCA w UE. Dotknięty zamrożeniem 344 milionów dolarów przez OFAC w związku z unikaniem sankcji wobec Iranu w kwietniu 2026 r. Przedmiot trwającego dochodzenia Departamentu Sprawiedliwości USA w sprawie praktyk rezerwowych. Zakład Tethera opiera się na tym, że fragmentacja geograficzna pozwoli mu przetrwać jako offshore default — bez zgodności wszędzie. Oba zakłady są nadal aktualne w 2026 r.
RLUSD Ripple'a to uśpiony token. Token został wprowadzony na rynek 10 grudnia 2024 roku pod nadzorem Departamentu Usług Finansowych Nowego Jorku (NYDFS), a sam Ripple otrzymał warunkową zgodę OCC na federalny status banku powierniczego 12 grudnia 2025 roku. Połączenie regulowanego przez NYDFS stablecoina dystrybuowanego za pośrednictwem Ripple Payments i XRP Ledger, a także statusu banku powierniczego, który otwiera federalny dostęp do bankowości, stanowi realne zagrożenie dla duopolu USDC w ciągu najbliższych dwóch lat, jeśli instytucjonalny system płatności się zmaterializuje. PayPal USD, emitowany przez Paxos, rozszerzył się na Solana i BNB Chain wraz z Ethereum i pozostaje komfortowo objęty nadzorem Departamentu Usług Finansowych Nowego Jorku (NYDFS); PYUSD robi dokładnie to, czego można oczekiwać od stablecoina platformy płatniczej.
Ostatnie egzekwowanie przepisów i na co zwrócić uwagę
Egzekwowanie przepisów w erze GENIUS jest nadal rzadkie w połowie 2026 roku i to się zmieni. Kwietniowe działanie OFAC z 2026 roku przeciwko adresom powiązanym z Tetherem, związane z sankcjami wobec Iranu, z zamrożeniem 344 milionów dolarów, jest jak dotąd najbardziej znaczącym posunięciem publicznym. Dochodzenie Departamentu Sprawiedliwości w sprawie rezerw Tethera jest w toku. Właściwe organy krajowe UE, najpierw włoska CONSOB i niemiecki BaFin, rozpoczęły egzekwowanie przepisów MiCA wobec emitentów niespełniających wymogów. Przewodniczący SEC Paul Atkins, który zastąpił Gary'ego Genslera na początku 2025 roku, przyjął zauważalnie łagodniejsze stanowisko wobec stablecoinów teraz, gdy GENIUS usunął je spod jurysdykcji SEC. Kolejne dwanaście miesięcy pokaże, czy wymogi ustawy GENIUS będą obowiązywać na szczeblu federalnym, czy oznaczenie ważności MiCA wciągnie dużego emitenta dolarowego w europejskie ramy nadzoru i czy brytyjski system wejdzie w życie w październiku 2027 roku z przepisami bardziej, czy mniej restrykcyjnymi niż te obowiązujące w UE.
