درک هزینه‌های گس ارزهای دیجیتال: راهنمای مبتدیان برای اتریوم

هیچ‌کس فراموش نمی‌کند که 30 دلار روی یک دستگاه NFT ارزان ناپدید شده است. اگر این اتفاق یک بار بیفتد، کلمه "gas" دیگر یک اصطلاح تخصصی نیست و برای همیشه به آن توجه می‌شود. خبر خوب در سال 2026 این است که این عدد دیگر به ندرت ترسناک به نظر می‌رسد. در 7 آوریل، میانگین قیمت gas اتریوم حدود 0.052 gwei ثبت شد، یکی از آرام‌ترین ارقامی که شبکه تاکنون ثبت کرده است. یک انتقال ساده با چند سنت انجام شد. یک سال به عقب برگردید و در همان زنجیره، همان ارسال می‌توانست در اواسط یک بعدازظهر شلوغ، پنج دلار هزینه داشته باشد.

درک هزینه‌های گس (gas fee) دیگر یک تلاش جانبی برای کاربران ارزهای دیجیتال در حوالی رونق دیفای (DeFi) نبود. با توجه به اینکه طبق شاخص مالکیت تریپل-ای (Triple-A) در سال ۲۰۲۶، تقریباً ۵۶۰ میلیون نفر در سراسر جهان ارزهای دیجیتال دارند، هزینه یک تراکنش واحد دیگر یک سوال تخصصی نیست. این هزینه تعیین می‌کند که آیا یک معامله دیفای ارزش افتتاح دارد، آیا ایجاد یک ضرابخانه NFT از نظر مالی منطقی است و آیا انتقال یک استیبل کوین می‌تواند جایگزین تراکنش‌های سیمی شود یا خیر. این راهنما به بررسی اینکه هزینه گس واقعاً چیست، به کجا می‌رود و چگونه فرمول آن پس از دو ارتقاء بزرگ اتریوم در سال ۲۰۲۵ تغییر کرده است، می‌پردازد. همچنین هزینه‌های گس در ارزهای دیجیتال را در شبکه‌های بیت‌کوین، سولانا، بایننس کوین چین و لایه ۲ که اکنون بیشتر جریان روزانه را حمل می‌کنند، مقایسه می‌کند.

کارمزد گس ارزهای دیجیتال چیست و چرا فناوری بلاکچین به آن نیاز دارد؟

هزینه گس (gas fee) ارز دیجیتال، هزینه‌ای است که کاربر برای پردازش تراکنش ارز دیجیتال در شبکه بلاکچین پرداخت می‌کند. در شبکه اتریوم و اکثر زنجیره‌هایی که طرح اولیه آن را قرض گرفته‌اند، این هزینه به اعتبارسنجی می‌رسد که تراکنش را در یک بلوک قرار می‌دهد. این مکانیسم بخشی پرداخت، بخشی سپر ضد اسپم و بخشی سیگنال ترافیک است.

بلاکچین را به عنوان یک جاده عوارضی مشترک در نظر بگیرید. هر ماشینی می‌خواهد به آن طرف جاده برسد، اما جاده فقط گنجایش تعداد محدودی از خودروها را در یک زمان دارد. عوارض دو کار انجام می‌دهد. به افرادی که خطوط را باز نگه می‌دارند، پول می‌دهد و رانندگان را مجبور می‌کند تصمیم بگیرند که آیا این سفر ارزش هزینه کردن را دارد یا خیر. بدون کارمزد، هیچ چیز نمی‌تواند جلوی کسی را بگیرد که میلیون‌ها تراکنش بی‌ارزش را از طریق شبکه عبور دهد و آن را متوقف کند.

به همین دلیل است که هر بلاکچین قرارداد هوشمند اصلی به نوعی کارمزد تراکنش دریافت می‌کند. این عبارت از زنجیره‌ای به زنجیره دیگر تغییر می‌کند. اتریوم و پولیگون می‌گویند «هزینه گاز». سولانا و بیت‌کوین از «هزینه تراکنش» یا «هزینه شبکه» استفاده می‌کنند. ایده یکسان است. شما برای کار محاسباتی که درخواست شما ایجاد می‌کند، هزینه پرداخت می‌کنید و اعتبارسنج‌ها برای انجام صادقانه آن کار پاداش می‌گیرند.

فناوری بلاکچین به این حلقه متکی است. یک اعتبارسنج سرمایه را به اشتراک می‌گذارد، یک گره را اجرا می‌کند و به پردازش تراکنش‌ها کمک می‌کند. در عوض، کارمزد و پاداش بلاک دریافت می‌کند. اگر این پاداش از بین برود، انگیزه برای ایمن‌سازی شبکه نیز از بین می‌رود. کارمزد گس در ارزهای دیجیتال یک نقص طراحی نیست. آنها چسبی هستند که اکوسیستم گسترده‌تر ارزهای دیجیتال را زنده نگه می‌دارند.

بخشی که بیشتر کاربران جدید را گیج می‌کند، نوسانات است. یک قهوه همیشه قیمت یکسانی دارد. هزینه گس در اتریوم دقیقه به دقیقه تغییر می‌کند و دلیل آن در نحوه قیمت‌گذاری شبکه برای فضای بلاک خود نهفته است.

نحوه عملکرد کارمزد گس اتریوم: قیمت گس، محدودیت گس، Gwei

برای خواندن هزینه‌های گس اتریوم بدون نیاز به دقت زیاد، به دایره لغات کمی نیاز دارید. چهار کلمه بخش عمده کار را انجام می‌دهند و همه آنها به اتر، توکن بومی بلاکچین اتریوم، برمی‌گردند.

هر کارمزدی در شبکه اصلی اتریوم با اتر پرداخت می‌شود. این موضوع حتی اگر شما یک توکن وابسته به دلار مانند USDC یا نسخه پیچیده‌ای از بیت‌کوین ارسال کنید، همچنان صادق است. این شبکه فقط یک ارز برای گس می‌شناسد و آن ارز، اتر است.

Gwei واحد پولی است که همه در واقع از آن استفاده می‌کنند. یک gwei معادل یک میلیاردم اتر است که به صورت 0.000000001 ETH نوشته می‌شود. مقادیر اتر در سطح wei پر از صفر و خواندن آن دردناک است، بنابراین کیف پول‌ها و ردیاب‌ها قیمت گس را به جای آن به gwei اعلام می‌کنند. وقتی در داشبورد گس "12 gwei" را می‌بینید، این همان چیزی است که یک اعتبارسنج برای هر واحد گس برای تراکنش شما می‌خواهد.

خودِ مفهوم گس (Gas) کمی انتزاعی است. گس واحدی از گس است که شبکه برای اندازه‌گیری کار محاسباتی از آن استفاده می‌کند. ارسال اتر به کیف پول دیگر ۲۱۰۰۰ واحد گس مصرف می‌کند. یک سوآپ یونی‌سواپ (Uniswap) ممکن است ۱۵۰۰۰۰ واحد بسوزاند. ایجاد یک NFT چیزی بین ۱۰۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰۰ واحد گس است. هر کد عملیاتی در پروتکل اتریوم قیمت ثابتی دارد و مجموع این کدها، گس مورد استفاده در تراکنش شما است.

محدودیت سوخت (Gas limit) علاوه بر همه این‌ها، به عنوان یک سقف ایمنی عمل می‌کند. این حداکثر مقدار سوختی است که شما مایل به پرداخت آن هستید. اگر تراکنش شما با یک اشکال مواجه شود یا بیش از حد انتظار در حلقه بماند، در حد مجاز شکست می‌خورد و متوقف می‌شود، که این بهتر از خالی شدن کامل کیف پول شماست.

بیشتر راهنماهای قدیمی فرمول را به این صورت خلاصه می‌کنند:

```

هزینه گس = محدودیت گس × قیمت گس

```

قبل از آگوست ۲۰۲۱، کارمزدها به این صورت محاسبه می‌شدند. از آن زمان، اتریوم قیمت گس را به دو بخش جداگانه تقسیم کرده است و بخش بعدی این دو بخش را از هم جدا می‌کند.

فرمول کارمزد پایه، کارمزد اولویت‌دار و کارمزد تراکنش

اتریوم از زمان هارد فورک لندن در ۵ آگوست ۲۰۲۱، از یک مدل قیمت‌گذاری دو بخشی استفاده کرده است. از آن زمان، هر کارمزد گس اتریوم شامل یک کارمزد پایه به علاوه یک کارمزد اولویت اختیاری است و این دو رفتار بسیار متفاوتی دارند.

کارمزد پایه، قیمت ذخیره پروتکل برای بلوک فعلی است. این کارمزد پس از هر بلوک به خودی خود تغییر می‌کند، اگر بلوک قبلی بیش از نصف پر شده باشد، تا ۱۲.۵٪ افزایش می‌یابد و اگر کمتر از نصف پر شده باشد، به همان میزان کاهش می‌یابد. به محض اینکه تراکنش شما انجام شود، کارمزد پایه سوزانده می‌شود و برای همیشه از چرخه عرضه حذف می‌شود. بنابراین هر تراکنش بی‌سروصدا اتر در گردش اقتصاد را کاهش می‌دهد.

کارمزد اولویت بیشتر یک انعام است. این مبلغ مستقیماً به اعتبارسنجی که تراکنش شما را تأیید می‌کند، می‌رسد و او تصمیم می‌گیرد که با چه اشتیاقی شما را از صف بیرون بکشد. در یک بلاک آرام، کسری از یک gwei برای دریافت در اسلات بعدی کافی است. در یک روز بد، هیچ انعامی با مبلغ کمتر از دو رقم دریافت نمی‌شود.

کارمزد کامل تراکنش‌ها در اتریوم در سال ۲۰۲۶، که در آن کارمزدها به اتر پرداخت می‌شوند و کارمزد پایه سوزانده می‌شود، به این شکل است:

```

کارمزد تراکنش = گس مصرف شده × (کارمزد پایه + کارمزد اولویت)

```

یک مثال سریع. شما می‌خواهید در یک بعدازظهر آرام، 0.5 اتر برای دوستتان ارسال کنید. گس مصرفی 21000 است. کارمزد پایه 4 جی‌وی است. شما 1 جی‌وی انعام می‌دهید. محاسبه ریاضی آن می‌شود 21000 × (4 + 1) = 105000 جی‌وی، یا 0.000105 اتر. با قیمت 3500 دلار برای هر اتر، تقریباً 0.37 دلار می‌شود. همین انتقال را در یک ضرابخانه NFT شلوغ انجام دهید و ممکن است پایه به 80 جی‌وی به علاوه انعام 10 جی‌وی افزایش یابد و هزینه از 6 دلار فراتر رود. فرمول یکسان. ورودی‌های بسیار متفاوت.

EIP-1559 برای رفع سه مشکل خاص طراحی شده بود. تخمین‌های کیف پول افتضاح بود، بازار کارمزد مدام به حراج تبدیل می‌شد و عرضه به شکلی که بسیاری از دارندگان دوست نداشتند، در حال افزایش بود. میزان سوزاندن اتریوم به آرامی افزایش یافته است. از زمان ارتقا، حدود ۴.۶ میلیون اتریوم از گردش خارج شده است که با قیمت‌های اواسط سال ۲۰۲۵، بیش از ۱۳ میلیارد دلار ارزش دارد. نرخ سوزاندن در سال ۲۰۲۶ با توجه به پایین بودن گس، بسیار کاهش یافته است، اما این مکانیسم هنوز در پس‌زمینه هر بلاک به کار خود ادامه می‌دهد.

چرا کارمزد گس اتریوم شما با افزایش تراکم شبکه تغییر می‌کند؟

اگر فرمول ثابت است، چرا هزینه اینقدر شدید نوسان می‌کند؟ هزینه‌های گس نوسان دارند زیرا هزینه پایه با تقاضا تغییر می‌کند. هر بلوک یک اندازه هدف دارد. وقتی تقاضا برای فضای بلوک اتریوم از آن اندازه بیشتر شود، هزینه پایه افزایش می‌یابد تا زمانی که برخی از فرستندگان تراکنش‌های کریپتو تسلیم شوند و منتظر بمانند. عرضه و تقاضا، هر دوازده ثانیه یکبار به‌روزرسانی می‌شود.

چهار نیرو تقاضا را افزایش می‌دهند:

• عرضه‌های محبوب. ضرابخانه‌های NFT، عرضه‌های میم‌کوین و ایردراپ‌ها، سیلی از کیف پول‌ها را که سعی در انجام تراکنش در یک لحظه دارند، به خود جذب می‌کنند. یک عرضه ویروسی می‌تواند گس را برای ساعت‌ها به بالای ۸۰ جی‌وی برساند.
• جهش دیفای. نقدینگی‌های ناگهانی در طول سقوط بازار، نقدینگی‌کنندگان و معامله‌گران را مجبور می‌کند تا برای فضای بلاک با هم رقابت کنند.
• جریان‌های استیبل کوین. جابجایی سنگین USDT و USDC در صرافی‌ها، در ساعات بازار ایالات متحده، باعث افزایش قیمت می‌شود.
• تسویه حساب بریج و لایه دوم (L2) به شدت افزایش می‌یابد. تراکنش‌های لایه دوم، اثبات‌های خود را به لایه اول اتریوم برمی‌گردانند. وقتی چندین تراکنش همزمان تسویه می‌شوند، کارمزد پایه افزایش می‌یابد.

ساعات غیر اوج مصرف، داستان برعکس را نشان می‌دهند. داده‌های تاریخی از سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که تراکنش‌ها بین ساعت ۲:۰۰ تا ۸:۰۰ UTC تقریباً ۳۵ تا ۶۰ درصد ارزان‌تر از ساعات اوج مصرف در همان روز بوده‌اند. آخر هفته‌ها به طور مداوم ارزان‌تر از روزهای هفته هستند. این الگو حتی پس از ارتقاء Dencun و Pectra نیز پابرجا ماند، زیرا کاربران L1 هنوز در ساعات کاری ایالات متحده و اروپا متمرکز هستند.

این بده بستان سرراست است. تا زمانی که لایه دوم به طور کامل فعالیت‌های روتین را جذب نکند، کاربران اتریوم در شبکه اصلی همچنان در زمان‌های اوج مصرف، فشار قیمت را احساس می‌کنند. این جذب اکنون به خوبی در حال انجام است. لایه پایه اتریوم در اوایل سال ۲۰۲۶ آرام‌تر از سال ۲۰۱۹ به نظر می‌رسد.

گس مصرفی، هزینه‌های گس و ماشین مجازی اتریوم

هر عملی در اتریوم یک برچسب قیمت دارد و این برچسب قیمت در داخل ماشین مجازی اتریوم، نرم‌افزاری که در واقع قراردادهای هوشمند را در شبکه اجرا می‌کند، قرار دارد. ماشین مجازی اتریوم (EVM) هر کد عملیاتی را با هزینه سوخت (gas) برچسب‌گذاری می‌کند. یک مرحله محاسباتی اولیه ممکن است ۳ واحد سوخت باشد. یک نوشتن ذخیره‌سازی با ۲۰۰۰۰ واحد سوخت انجام می‌شود. استقرار یک قرارداد کاملاً جدید می‌تواند ۳۲۰۰۰ واحد سوخت مصرف کند، قبل از اینکه حتی یک خط از کد شما اجرا شود.

بنزین مصرفی فقط مجموع کدهای عملیاتی است که یک تراکنش ایجاد می‌کند. حرکات پیچیده به بنزین بیشتری نیاز دارند، به همان دلیلی که یک دستور غذای طولانی به مواد بیشتری نسبت به یک ساندویچ نیاز دارد. ارسال اتر یک موجودی را تغییر می‌دهد. یک مبادله یونی‌سواپ قراردادهای استخر را می‌خواند، ذخایر توکن را در چند اسلات دوباره متعادل می‌کند، رویدادها را منتشر می‌کند و گاهی اوقات یک اوراکل را پینگ می‌کند. کار بیشتر، واحدهای بنزین بیشتر، کارمزد بالاتر. هیچ جادویی در کار نیست.

جدول زیر با استفاده از داده‌های زنده سال ۲۰۲۶ و قیمت اتر حدود ۳۵۰۰ دلار، نحوه محاسبه این مالیات را در عمل نشان می‌دهد.

دو نکته قابل توجه است. اول اینکه، شکاف بین تراکنش‌های ساده و پیچیده واقعی است. هزینه استقرار یک قرارداد می‌تواند ۲۰ تا ۳۰ برابر بیشتر از انتقال با قیمت گس یکسان باشد. دوم، ستون ۵۰ gwei دردناک به نظر می‌رسد، اما در سال ۲۰۲۶ این موضوع فقط در مواقع افزایش ناگهانی و نادر خود را نشان می‌دهد. ستون ۴ gwei از زمان فوساکا به تجربه روزمره نزدیک‌تر است.

گس کمتر به معنای کارمزد کمتر است. به همین دلیل است که از سال ۲۰۲۲ تاکنون، بخش عمده‌ای از مهندسی دیفای بر کاهش گس به ازای هر معامله تمرکز داشته است: الگوهای ذخیره‌سازی فشرده‌تر، عملیات دسته‌ای و رول‌آپ‌هایی که اجرا را از زنجیره پایه منتقل می‌کنند.

هزینه‌های گس در ارزهای دیجیتال: بیت کوین در مقابل اتریوم و سولانا

اتریوم تنها مکانی نیست که کاربران ارزهای دیجیتال در آن تراکنش انجام می‌دهند. فضای گسترده‌تر ارزهای دیجیتال اکنون شامل ده‌ها زنجیره است که هر کدام مدل کارمزد و بده‌بستان‌های خاص خود را دارند. جدول زیر شبکه‌های اصلی را در کنار هم و با قیمت‌های آوریل ۲۰۲۶ قرار می‌دهد.

بیت‌کوین و اتریوم از نظر کارمزد، خویشاوندان دوری هستند. کارمزد بیت‌کوین بر اساس بایت و بر اساس ساتوشی به ازای هر vByte محاسبه می‌شود و هیچ قرارداد هوشمندی برای نگرانی وجود ندارد. اتریوم برای کار محاسباتی کارمزد می‌گیرد که بر اساس gwei محاسبه می‌شود و این کار از یک انتقال ساده تا یک مبادله DeFi بسیار متفاوت است. این دو بلاکچین روی هم رفته بیش از نیمی از کل ارزش بازار ارزهای دیجیتال را در اختیار دارند، با این حال تحت فشار هیچ رفتار مشابهی ندارند.

کارمزد پایین سولانا، یک چیز کاملاً متفاوت است. کارمزد پایه روی ۵۰۰۰ لامپورت برای هر امضا ثابت شده است که وقتی سول نزدیک به ۱۰۰ دلار باشد، حدود ۰.۰۰۰۵ دلار می‌شود. ده‌ها هزار تراکنش می‌توانند در هر ثانیه انجام شوند زیرا سولانا آنها را به صورت موازی و نه در یک صف متوالی پردازش می‌کند. در عوض، تمرکززدایی کمتر و قطعی گاه به گاه وجود دارد. ترون با مفهومی به نام انرژی، مسیر کاملاً متفاوتی را در پیش می‌گیرد که به کاربران دائمی اجازه می‌دهد پهنای باند را به صورت رایگان یا نزدیک به آن دریافت کنند. تغییر مدیریتی ترون در سال ۲۰۲۵ به نام پیشنهاد شماره ۱۰۴، قیمت واحد انرژی را از ۲۱۰ به ۱۰۰ کاهش داد و هزینه‌های انتقال USDT TRC-20 را یک شبه نصف کرد. به همین دلیل است که ترون هنوز حجم زیادی از USDT را در بازارهای نوظهور حمل می‌کند.

اگر در سال ۲۰۲۶ قصد انتقال یک استیبل کوین به خارج از مرزها را دارید، اتریوم L1 تقریباً هیچ‌وقت ارزان‌ترین گزینه نیست. یک Layer 2، Solana یا Polygon همیشه از نظر هزینه آن را شکست می‌دهند. اما برای ذخایر بلندمدت DeFi، اتریوم همچنان با اختلاف زیادی غالب است و طبق برآوردهای DeFiLlama در آوریل ۲۰۲۶، تقریباً ۵۵ تا ۵۷ میلیارد دلار ارزش کل قفل شده دارد، در حالی که سولانا حدود ۶ میلیارد دلار ارزش دارد. شبکه مناسب، شبکه‌ای است که با کار خاص شما متناسب باشد.

رول‌آپ‌های لایه ۲: از گس اتریوم بدون دردسر استفاده کنید

رول‌آپ‌های لایه دوم دلیل تفاوت کارمزدهای گس اتریوم در سال ۲۰۲۶ هستند. رول‌آپ زنجیره‌ای جداگانه است که تراکنش‌ها را خارج از شبکه اصلی اجرا می‌کند، سپس یک اثبات فشرده را به اتریوم ارسال می‌کند. کاربران امنیتی در سطح اتریوم بدون کارمزد در سطح اتریوم دریافت می‌کنند.

دو ارتقاء، رول‌آپ‌ها را به طرز چشمگیری ارزان‌تر کرد:

• دنکون (مارس ۲۰۲۴) از طریق EIP-4844، پروتو-دانکس‌شاردینگ را معرفی کرد. این پلتفرم به رول‌آپ‌ها (rollup) مکانی جدید به نام «بلاب» (blobs) برای ارسال داده‌هایشان داد که جدا از داده‌های فراخوانی (calldata) بود. اندازه‌گیری‌های اولیه نشان داد که هزینه‌های رول‌آپ ۹۰ تا ۹۹ درصد کاهش یافته است. استارک‌نت (Starknet) کاهش هزینه‌ها را تقریباً ۹۵ تا ۱۰۰ برابر گزارش کرد.
• پکترا (۷ مه ۲۰۲۵) و فوساکا (۳ دسامبر ۲۰۲۵) گام به گام اهداف حبابی را افزایش دادند. پس از فورک‌های BPO فوساکا، تراکنش‌های معمولی L2 از حدود ۰.۵۰ دلار در اواخر ۲۰۲۵ به ۰.۲۰ تا ۰.۳۰ دلار در عرض چند هفته کاهش یافت.

نتیجه، تغییر بزرگی در محل وقوع فعالیت است. در اوایل سال ۲۰۲۶، L2ها روی هم رفته حدود ۲ میلیون تراکنش در روز پردازش می‌کنند، در حالی که این رقم در شبکه اصلی اتریوم تقریباً ۱ میلیون است. آربیتروم در سپتامبر ۲۰۲۵ به رکورد ۵.۹۵ میلیون تراکنش در یک روز رسید. بیس به تنهایی بیش از ۳ میلیارد تراکنش را از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون انجام داده است، در حالی که این رقم در L1 حدود ۴۷۳ میلیون بوده است. بیس، آربیتروم و اپتیمیسم روی هم رفته نزدیک به ۹۰ درصد از حجم تراکنش‌های L2 را مدیریت می‌کنند.

L2Beat، ردیاب اصلی داده‌های جمع‌آوری‌شده، اکوسیستم را در زمان نگارش این مطلب به این شکل فهرست می‌کند:

اگر قصد دارید مرتباً با DeFi تعامل داشته باشید، لایه ۲ جایی است که باید به آن مراجعه کنید. کیف پول شما نیز به همین روش متصل می‌شود. MetaMask، Rabby، Trust Wallet و اکثر ابزارهای دیگر از همه Rollup های اصلی پشتیبانی می‌کنند. Gas اتریومی که پرداخت می‌کنید، بسیار کوچکتر است و امنیت اتریوم همچنان در زیر آن قرار دارد.

استفاده از ردیاب گس برای زمان‌بندی صحیح تراکنش‌ها

ردیاب گس، داشبوردی است که قیمت فعلی گس را در شبکه نشان می‌دهد، معمولاً با یک نمودار تاریخی کوتاه و هزینه‌های تخمینی تراکنش. ردیاب‌ها به کاربران کمک می‌کنند تا تصمیم بگیرند چه زمانی تراکنش را ارسال کنند و انعام چقدر باید تهاجمی باشد.

این ردیاب‌های هزینه گس، پرکاربردترین گزینه‌ها در سال ۲۰۲۶ هستند که هر کدام قیمت گس را به صورت لحظه‌ای ارائه می‌دهند:

• ردیاب گس اتراسکن (etherscan.io/gastracker). هر ۱۵ ثانیه به‌روزرسانی می‌شود. تخمین‌های پایین، متوسط و بالا را بر حسب gwei، کارمزدهای تخمینی برای اقدامات رایج و یک نقشه حرارتی از ۲۴ ساعت گذشته نشان می‌دهد. اکثر کیف پول‌ها کارمزد پیشنهادی خود را از اینجا یا یک منبع مشابه دریافت می‌کنند.
• پلتفرم Blocknative Gas (blocknative.com/gas-platform). از داده‌های mempool و پیش‌بینی یادگیری ماشینی استفاده می‌کند. هر پنج ثانیه به‌روزرسانی می‌شود و افزونه‌های مرورگر برای کروم و فایرفاکس دارد. برای معامله‌گرانی که تراکنش‌های حساس به زمان ارسال می‌کنند، مفیدتر است.
• صفحه فعالیت L2Beat . برای هر کسی که قصد استفاده از Arbitrum، Base یا Optimism را دارد، L2Beat هزینه هر لول‌آپ را نشان می‌دهد و به شما امکان می‌دهد ارزان‌ترین مورد را در حال حاضر انتخاب کنید.
• BaseScan و Arbiscan صفحات ردیاب گس مخصوص به خود را دارند که رویکرد Etherscan را برای کاربران L2 منعکس می‌کند.

برای اکثر مبتدیان، بررسی سریع اطلاعات سوخت Etherscan قبل از ارسال کافی است. اگر سوخت بالای 20 gwei باشد و تراکنش فوری نباشد، صبر کنید. اگر زیر 5 gwei باشد، شما در پنجره کم کارمزد هستید که در سال‌های 2025 و 2026 غالب بوده است. ریتم ساده است: ساعات بازار ایالات متحده معمولاً داغ، آخر هفته‌ها سرد و شب‌های دیرهنگام اروپا اغلب ارزان‌ترین پنجره‌ها هستند.

چگونه می‌توان کارمزد گس اتریوم خود را در عمل کاهش داد؟

بیشتر توصیه‌ها در مورد چگونگی کاهش هزینه‌های گس، یک درخت تصمیم‌گیری ساده را بیش از حد پیچیده می‌کنند. در سال ۲۰۲۶، چهار اهرم وجود دارد که ارزش استفاده برای کاهش هزینه‌های تراکنش در اتریوم یا هر لایه دوم (L2) را دارند.

۱. به یک لایه منتقل شوید ۲. این بزرگترین تغییری است که می‌توانید ایجاد کنید. اتصال اتریوم یا استیبل کوین‌ها به Base، Arbitrum یا Optimism، کارمزدهایی را صدها برابر کمتر از شبکه اصلی آزاد می‌کند. گس ذخیره شده معمولاً کارمزد اتصال را در عرض چند تراکنش پرداخت می‌کند.

۲. زمان تراکنش را تعیین کنید. اگر اقدام فوری نیست، یک ردیاب گس باز کنید و منتظر بمانید تا کارمزد پایه کاهش یابد. فعالیت درون زنجیره‌ای از یک ریتم هفتگی و روزانه پیروی می‌کند. آخر هفته‌ها، صبح‌های زود اروپایی و شب‌های دیرهنگام آسیایی به طور مداوم ارزان‌تر هستند.

۳. برای کاهش کارمزد تراکنش، کارمزد اولویت را تنظیم کنید. متامسک، رابی و تراست والت همگی به شما اجازه می‌دهند بین حالت‌های پایین، بازار و تهاجمی یکی را انتخاب کنید. تغییر از حالت تهاجمی به بازار می‌تواند هزینه کارمزد گس را در روزهای آرام‌تر به نصف کاهش دهد. فقط از کاهش بیش از حد کارمزد که باعث می‌شود تراکنش برای همیشه در ممپول (mempool) باقی بماند، خودداری کنید.

۴. حساب‌های هوشمند را دسته‌ای کنید یا از آنها استفاده کنید. ارتقاء Pectra، EIP-7702 را فعال کرد که به یک کیف پول معمولی اجازه می‌دهد موقتاً مانند یک حساب هوشمند رفتار کند. این به معنای عملیات دسته‌ای، حمایت از Gas و پرداخت کارمزدها با USDC یا USDT به جای اتر است. چندین کیف پول، از جمله Ambire و Trust Wallet، همین امروز از این پشتیبانی می‌کنند. برخی دیگر نیز تا سال ۲۰۲۶ پشتیبانی را آغاز می‌کنند.

برخی از تاکتیک‌های رایج دیگر مانند گذشته مفید نیستند. کاهش دستی محدودیت سوخت می‌تواند چند سنت در انتقال صرفه‌جویی کند، اما باعث شکست تراکنش‌ها در هر چیز پیچیده‌تری می‌شود. تلاش برای شکست دادن بازار با قیمت سوخت سفارشی پایین‌تر، به ندرت زمانی که زمان بلوک دوازده ثانیه است، جواب می‌دهد. بزرگترین دستاوردها در سال ۲۰۲۶ از انتخاب شبکه مناسب حاصل می‌شود، نه از بین بردن gwei. هر روز، میلیون‌ها تراکنش در یک بلاکچین به دلیل انتخاب مسیر درست توسط صاحبانشان، نه به دلیل تنظیم اسلایدر سوخت، با هزینه کمتری انجام می‌شوند.

یک نکته دیگر که اغلب نادیده گرفته می‌شود: اگر تراکنشی گیر کرده است، تراکنش دوم را ارسال نکنید. از ویژگی «افزایش سرعت» کیف پول خود برای جایگزینی تراکنش در حال انتظار با همان نانس و کارمزد اولویت بالاتر استفاده کنید. Rabby و MetaMask هر دو از این پشتیبانی می‌کنند. هزینه آن کمتر از ارسال مجدد است و از خطر تسویه دو تراکنش به ترتیب جلوگیری می‌کند.

روندهای تاریخی گس پس از ادغام اتریوم ۲.۰

اعداد و ارقام کارمزد امروز با کمی بررسی زمینه، منطقی‌تر به نظر می‌رسند. گس تاریخی در اتریوم به چهار دوره نسبتاً مشخص تقسیم می‌شود.

از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹، یعنی سال‌های اولیه، گس (gas) با ده‌ها جی‌وی (gwei) اندازه‌گیری می‌شد و هیچ‌کس غیر از توسعه‌دهندگان توییتر واقعاً اهمیتی نمی‌داد. تراکنش‌ها حتی وقتی کار پیچیده‌ای انجام می‌دادند، چند پنی هزینه داشتند.

سپس سال‌های ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ از راه رسیدند. تابستان دیفای از راه رسید، رونق NFT به دنبال آن آمد و ناگهان شبکه درگیر جنگ پیشنهادها شد. این همان دورانی است که خاطره «۲۰۰ دلار منت» را برای مردم زنده کرد. قیمت گس در روزهای بد بالای ۵۰۰ جی‌وی بود. همزمان قیمت اتر هم بالا رفت، بنابراین کارمزدهای دلاری حتی بدتر از آنچه بودند به نظر می‌رسیدند.

سپتامبر ۲۰۲۲ ادغام را به ارمغان آورد. اتریوم از اثبات کار به اثبات سهام تغییر رویه داد، که این حرکت هنوز هم اتریوم ۲.۰ نامیده می‌شود یا فقط ادغام. آیا کارمزدها کاهش یافت؟ نه به طور مستقیم. این امر مصرف انرژی شبکه را بیش از ۹۹٪ کاهش داد و اینکه چه کسی کارمزد دریافت می‌کند را تغییر داد، اما فضای بلاک به همان اندازه‌ای که همیشه بود، باقی ماند.

دوران فعلی از سال ۲۰۲۴ آغاز شد و هنوز هم ادامه دارد. دنکون با ارائه فضای ذخیره‌سازی بلاب ارزان به رول‌آپ‌ها، آن را آغاز کرد. پکترا، بلاب را به اوج خود رساند. فوساکا کار را اواخر سال گذشته به پایان رساند. میانگین قیمت گس اتریوم در آوریل ۲۰۲۶ تقریباً ۹۰ درصد کمتر از سال قبل است و کارمزدهای لایه ۲ حتی بیشتر کاهش یافته است. در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۶، شبکه ۲.۶ میلیون تراکنش را در یک روز و بدون افزایش کارمزد پردازش کرد، توان عملیاتی که می‌توانست سال ۲۰۲۱ را به آتش بکشد.

یک الگو کل جدول زمانی را به هم پیوند می‌دهد. ارتقاء فنی، کف هزینه‌های گس را تغییر می‌دهد. بازارهای آرام کمک می‌کنند، اما توضیح نمی‌دهند که چرا هزینه‌ها در طول هفته‌های شلوغ آرام می‌مانند. این ساختاری است. پس از نزدیک به یک دهه نگرانی در مورد فضای بلاک، اتریوم بالاخره جایی برای نفس کشیدن دارد.

خواندن مقالات قدیمی با در نظر گرفتن این نکته، از سردرگمی زیادی جلوگیری می‌کند. یک راهنمای ۲۰۲۲ که در مورد سکه‌های ۱۰۰ دلاری به شما هشدار می‌دهد، دروغ نمی‌گوید. این راهنما اتریومی را توصیف می‌کند که دیگر وجود ندارد. نسخه پس از فوساکا برای اکثر چیزها، در بیشتر مواقع، هزینه دارد.

نکته پایانی در مورد کارمزد گس ارزهای دیجیتال

کارمزد گس کریپتو چیزی است که شما برای استفاده از زیرساختی که هیچ‌کس مالک آن نیست، پرداخت می‌کنید. این کارمزد به اعتبارسنج می‌رسد، همزمان هرزنامه‌ها را مسدود می‌کند و تصمیم می‌گیرد که کدام تراکنش‌ها در بلوک بعدی اولویت دارند. اتریوم واژگان خود را به این مدل داد: gwei، محدودیت گس، و تقسیم EIP-1559 بین کارمزد پایه و کارمزد اولویت. زنجیره‌های دیگر بخش‌هایی از آن را کپی کردند، بخش‌های دیگری را اقتباس کردند یا کل آن را دور انداختند. به همین دلیل است که همین اقدام می‌تواند در همان ساعت برای سولانا یک سنت، برای بیس پنج سنت و برای اتریوم L1 چند دلار هزینه داشته باشد.

اگر در سال ۲۰۲۶ تازه‌کار هستید، روند کار کوتاه‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. کمی اتر در کیف پول ارز دیجیتال خود برای مواردی که واقعاً به شبکه اصلی اتریوم نیاز دارند، نگه دارید. فعالیت‌های روتین را به یک لایه ۲ مانند Base، Arbitrum یا Optimism منتقل کنید. برای پرداخت‌های استیبل کوین فرامرزی، Solana، Polygon یا TRON با انرژی اجاره‌ای معمولاً از نظر هزینه برنده هستند. قبل از هر چیز گرانی، نگاهی به یک ردیاب گس بیندازید. به جای حدس زدن قیمت‌های خام گس، کارمزد اولویت را تنظیم کنید. بیشتر صرفه‌جویی‌ها از انتخاب زنجیره مناسب حاصل می‌شود، نه از استخراج چند gwei.

هزینه‌های گس همچنان در حال تغییر خواهند بود. این کاری است که یک بلاکچین که بر اساس عرضه و تقاضا برای فضای بلاک قیمت‌گذاری می‌شود، برای امرار معاش انجام می‌دهد. اما بدترین مشکل شبکه اصلی در دوران قبل از رول‌آپ پابرجاست و میلیاردها کاربر بعدی اکوسیستم اتریوم احتمالاً هرگز ۱۰۰ جی‌وی را نخواهند دید، مگر اینکه خودشان عمداً به دنبال آن بروند.

Marco Lucchetti

Marco Lucchetti is a senior content strategist and blockchain analyst at Plisio. With over 7 years of experience in cryptocurrency research, DeFi protocols, and payment technologies, Marco specializes in creating clear, data-driven content for a global crypto audience. His work focuses on transaction tracing, crypto compliance, and the future of blockchain infrastructure.